De Zwarte Beek kronkelt door het westen van Limburg. Met haar 1300 hectare grote vallei vormt ze één van de grootste natuurgebieden in Vlaanderen.
Natuurpunt vzw trok in 1976 een natuurproject op gang om het waardevolle karakter van de Vallei van de Zwarte Beek te verzekeren voor de toekomst. In samenspraak met de provincie, gemeente en lokale natuurverenigingen kregen heel wat delen bescherming als natuurgebied. Het ANB staat mee in voor een doordacht beheer. De ontwikkeling van heideterrein krijgt een duwtje in de rug dankzij begrazingsprojecten waarvoor zowel Angus-Aberdeenrunderen, Fjordenpaarden als schapen ingeschakeld worden.
Eén van de opmerkelijkste bewoners van de vallei is de watersnip. Met zijn lange snavel zoekt deze vogel naar insecten en wormen in de drassige bodem. De watersnip is een barometer voor de natuur in het beekdallandschap. Als het goed gaat met deze veeleisende vogel dan gaat het ook goed met de hele natuur rondom de Zwarte Beek. Niet voor niets verleent deze gevleugelde gast zijn naam aan het bezoekerscentrum.
Andere belangrijke vogelsoorten die hier hun onderkomen vinden, zijn zwarte specht, boomleeuwerik en blauwborst. De zeldzame dagvlinder gentiaanblauwtje fladdert speels van bloem tot bloem.